شیمی‌ درمانی یکی از روش‌های رایج درمان سرطان است که با استفاده از داروهای مخصوص، به از بین بردن سلول‌های سرطانی یا جلوگیری از رشد و تکثیر آن‌ها کمک می‌کند. این درمان بسته به نوع سرطان، مرحله بیماری و شرایط عمومی بیمار ممکن است به‌صورت تزریقی، خوراکی یا در قالب دوره‌های درمانی مشخص انجام شود.

بسیاری از بیماران و همراهان آن‌ها پیش از شروع درمان می‌خواهند بدانند شیمی‌درمانی چگونه انجام می‌شود، هر جلسه چقدر طول می‌کشد و چه عوارضی ممکن است داشته باشد. در این مقاله به زبان ساده به مراحل انجام شیمی‌درمانی، مدت درمان، عوارض شایع و نکات مهم قبل و بعد از آن می‌پردازیم.

شیمی درمانی چیست؟

شیمی درمانی روشی است که برای درمان سرطان استفاده‌ی گسترده‌ای دارد. اصطلاح شیمی درمانی اشاره به داروهایی دارد که روی سلول‌های سرطانی تاثیر گذاشته و جلوی رشد یا تقسیم آن‌ها را می‌گیرند. این امر با کشتن سلول‌های در حال تقسیم انجام می‌شود. اثرگذاری این روش تا حدودی به سطح و میزان پیشرفت سرطان بستگی دارد. به عنوان بخشی از فرآیندهای طبیعی بدن، سلول‌ها به صورت مداوم از راه تقسیم شدن، جایگزین می‌شوند. زمانی که سرطان ایجاد می‌شود، سلول‌ها به صورت کنترل‌نشدنی و با سرعت غیرطبیعی تکثیر می‌شوند.
سلول‌های بیشتر و بیشتری تولید می‌شود و این سلول‌ها فضای بسیار زیادی را که در حقیقت در اختیار سلول‌های سالم و مفید بوده است اشغال می‌کنند. داروهای شیمی درمانی در توانایی تقسیم شدن سلول سرطانی مداخله می‌کنند. در این راستا ممکن است فقط از یک دارو یا ترکیبی از چند دارو استفاده شود. این داروها ممکن است به صورت مستقیم وارد جریان خون بشوند و به سلول‌های سرطانی سرتاسر بدن حمله کنند؛ یا به صورت اختصاصی فقط قسمت‌های سرطانی را هدف قرار دهند.

شیمی‌درمانی در چه مواردی انجام می‌شود؟

شیمی درمانی یک دارو درمانی است که از مواد شیمیایی قوی برای از بین بردن رشد سریع سلول ها در بدن استفاده می شود. شیمی درمانی اغلب در درمان سرطان مورد استفاده قرار می گیرد، زیرا سلول های سرطانی خیلی سریع تر از اکثر سلول های بدن رشد می کنند و تکثیر می شوند. داروهای شیمی درمانی بسیاری در دسترس هستند که به تنهایی یا ترکیبی برای معالجه طیف گسترده ای از سرطان مورد استفاده قرار می گیرند. اگر چه این درمان روشی موثر برای بسیاری از انواع سرطان است اما این روش درمانی نیز خطر و عوارض جانبی به همراه دارد. برخی از عوارض شیمی درمانی خفیف و قابل درمان هستند، در حالیکه برخی دیگر می توانند عوارض جدی ایجاد کنند.

این درمان برای از بین بردن سلول های سرطانی در مبتلایان به سرطان استفاده می شود. دلایل مختلفی وجود دارد که می توان از شیمی درمانی برای درمان مبتلایان به سرطان استفاده کرد:

برای درمان سرطان بدون درمان های دیگر: شیمی درمانی می تواند به عنوان اصلی ترین یا تنها درمان سرطان استفاده شود.

پس از روش های درمانی دیگر سلول های سرطانی را از بین می برد: شیمی درمانی را می توان بعد از درمان های دیگر مانند جراحی برای از بین بردن سلول های سرطانی که ممکن است در بدن باقی مانده باشند، استفاده کرد.

شما را برای سایر درمان ها آماده می کند: از شیمی درمانی می توان برای کوچک کردن تومور استفاده کرد و همچنین شیمی درمانی می تواند در کنار سایر درمان ها از جمله جراحی، پرتو درمانی برای کمک به بهبود سرطان مورد استفاده قرار بگیرد. 

برای از بین بردن علائم و نشانه ها: شیمی درمانی به از بین بردن علائم و نشانه های سلول های سرطانی کمک بسزایی می کند.

شیمی درمانی و درمان سرطان روده

شیمی درمانی و درمان سرطان سینه

شیمی درمانی و درمان سرطان پروستات

استفاده از شیمی درمانی برای شرایطی غیر از سرطان

برخی از داروهای شیمی درمانی برای معالجه سایر بیماری ها کاربرد دارد از جمله:

بیماری های مغز استخوان: بیماری هایی که بر مغز استخوان و سلول های خونی تاثیر می گذارند ممکن است با پیوند استخوان درمان شوند که به پیوند سلول های بنیادی نیز معروف هستند. شیمی درمانی اغلب برای پیوند مغز استخوان مورد استفاده قرار می گیرد.

اختلالات سیستم ایمنی: دوزهای پایین داروهای شیمی درمانی می تواند به کنترل سیستم ایمنی بیش فعال در برخی بیماری ها مانند لوپوس، آرتریت روماتوئید( روماتیسم مفصلی) کمک کند.

عوارض جانبی که در طول درمان شیمی درمانی رخ می دهد

مانند بسیاری از داروها که علاوه بر درمان اثرات جانبی نیز دارند، داروهای شیمی درمانی هم دارای تاثیرات و عوارض جانبی روی بدن هستند. البته اثرات جانبی برای هر فرد متفاوت می باشد که به نوع سرطان، داروها، مقدار دوز و … بستگی دارد. بسیاری از این عوارض جانبی قابل پیشگیری یا درمان هستند. بیشتر عوارض جانبی بعد از پایان درمان فروکش می کند.

• از دست دادن اشتها
• زخم های دهان
• خون ریزی
• کبودی
• استفراغ
• اسهال
• ریزش مو
• خستگی
• تب
• درد
• یبوست

اثرات جانبی طولانی مدت

داروهای این روش درمانی می توانند عوارض جانبی ایجاد کنند که ماه ها و سال ها پس از درمان قابل مشاهده نیستند. عوارض جانبی دیر هنگام بسته به داروی شیمی درمانی متفاوت است اما می تواند شامل موارد زیر باشد:

• آسیب عصبی ( نوروپاتی محیطی)
• خطر ابتلا به سرطان دوم
• مشکلات کلیوی
• آسیب به بافت ریه
• مشکلات قلبی
• ناباروری

برنامه ریزی برای انجام شیمی درمانی

شما و پزشک سرطان ( آنکولوژیست) تصمیم می گیرید چه دارو یا ترکیبی از داروها را دریافت کنید. پزشک شما دوز، نحوه مصرف داروها، چند بار و چه مدت استفاده از داروها را برایتان مشخص می کند. همه این تصمیمات به عوامل مختلفی بستگی دارد. به نوع سرطان، در کدام قسمت قرار دارد و چقدر بزرگ شده و چه قسمت هایی از بدن را درگیر کرده است. گاهی اوقات ممکن است بیمار برای بهبودی فقط از شیمی درمانی استفاده کند. بیشتر مواقع شیمی درمانی با جراحی یا پرتو درمانی یا هر دو مورد استفاده قرار می گیرد. عواملی که تیم مراقبت سرطانی برای توصیه گزینه های درمانی در نظر می گیرند عبارتند از:

• نوع و زیر گروه سرطان
• مرحله سرطان ( تا چه حد گسترش یافته)
• نتایج آزمایشات دیگر در مورد تومور
• سلامت عمومی و داروهای فعلی بیمار
• سایر مشکلات بیمار ( بیماری های قلبی، کبدی یا کلیوی)
• سن بیمار و …

در سایت nhs درباره کاربرد شیمی درمانی به شرح زیر آمده است:

Chemotherapy may be used if cancer has spread or there’s a risk it will.

It can be used to:

• try to cure the cancer completely (curative chemotherapy)
• make other treatments more effective – for example, it can be combined with radiotherapy (chemoradiation) or used before surgery (neo-adjuvant chemotherapy)
• reduce the risk of the cancer coming back after radiotherapy or surgery (adjuvant chemotherapy)
• relieve symptoms if a cure is not possible (palliative chemotherapy)

ترجمه:

اگر سرطان گسترش یافته باشد یا خطری وجود داشته باشد، ممکن است از شیمی درمانی استفاده شود.

می توان از آن برای موارد زیر استفاده کرد:

• به کارگیری جهت درمان کامل سرطان (شیمی درمانی درمانی)
• سایر درمان‌ها را مؤثرتر می‌کند – برای مثال، می‌توان آن را با رادیوتراپی (شیمی‌درمانی) ترکیب کرد یا قبل از جراحی (شیمی‌درمانی نئوادجوانت) استفاده کرد.
• کاهش خطر عود سرطان پس از رادیوتراپی یا جراحی (شیمی درمانی کمکی)
• تسکین علائم در صورت عدم امکان درمان (شیمی درمانی تسکینی)

شیمی‌درمانی در چند جلسه و چگونه برنامه‌ریزی می‌شود؟

این درمان معمولا در فواصل منظم انجام می شود. یک چرخه ممکن است یک یا چند دارو، در یک یا چند روز یا چند روز تا چند هفته بدون درمان باشد. این عمل به سلول های طبیعی زمان می دهد تا خود را در برابر عوارض دارویی مقاوم کنند. بعضی اوقات ممکن است دوز روزانه معینی برای بیمار تعیین شود و به دنبال آن یگ دوره استراحت برای فرد در نظر گرفته شود. بعضی از داروها وقتی به طور مداوم در تعداد دفعات مشخصی در طول روز مصرف شوند، بهتر عمل می کنند. هر دارو طبق برنامه خاصی مورد استفاده قرار می گیرد که بیشترین تاثیر و کمترین عوارض جانبی را در پی داشته باشد. اگر بیش از یک دارو برای درمان شما تجویز شود، پزشک مربوطه برنامه درمانی کامل و جامعی را برای شما در نظر می گیرد و جای نگرانی برای تداخل دارویی و مشکلات احتمالی وجود ندارد. قبل از شروع به درمان سرطان تعداد چرخه های درمان بسته به نوع سرطان و سیستم بدنی فرد بیمار بررسی و مشخص می شود.

داروی شیمی‌درمانی چگونه تجویز می‌شود؟

داروهای شیمی‌درمانی بسته به نوع سرطان، محل درگیری، هدف درمان و شرایط عمومی بیمار می‌توانند به روش‌های مختلفی تجویز شوند. انتخاب روش مناسب بر عهده پزشک متخصص است و در همه بیماران یکسان نیست. در ادامه، رایج‌ترین روش‌های تجویز دارو در شیمی‌درمانی را می‌خوانید:

1) تزریق وریدی

رایج‌ترین روش شیمی‌درمانی، تزریق وریدی است؛ یعنی دارو از طریق رگ وارد بدن می‌شود. این کار ممکن است با استفاده از آنژیوکت، کاتتر وریدی، پورت شیمی‌درمانی یا PICC line انجام شود. در این روش، دارو وارد جریان خون می‌شود و به نواحی مختلف بدن می‌رسد. بسیاری از داروهای شیمی‌درمانی به همین شکل و در بخش شیمی‌درمانی یا به‌صورت سرپایی تجویز می‌شوند.

2) داروی خوراکی

برخی داروهای شیمی‌درمانی به شکل قرص، کپسول یا شربت تجویز می‌شوند. با وجود اینکه مصرف این داروها در خانه انجام می‌شود، باید دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف شوند؛ زیرا زمان مصرف، دوز دارو و تداخل آن با غذا یا داروهای دیگر اهمیت زیادی دارد.

3) تزریق زیرجلدی

در بعضی موارد، دارو به بافت چربی زیر پوست تزریق می‌شود. این روش را تزریق زیرجلدی می‌گویند و برای برخی داروهای خاص کاربرد دارد.

4) تزریق عضلانی

در این روش، دارو داخل عضله تزریق می‌شود. تزریق عضلانی در شیمی‌درمانی نسبت به تزریق وریدی کمتر رایج است، اما در برخی شرایط ممکن است توسط پزشک انتخاب شود.

5) تزریق داخل شریان

در برخی موارد خاص، دارو مستقیماً به شریانی که خون را به ناحیه درگیر با سرطان می‌رساند تزریق می‌شود. این روش که تزریق داخل‌شریانی نام دارد، با هدف رساندن غلظت بالاتری از دارو به محل موردنظر و کاهش اثر آن بر سایر بافت‌ها در بعضی سرطان‌ها استفاده می‌شود.

6) تزریق داخل صفاقی

در این روش، دارو داخل حفره صفاقی تزریق می‌شود؛ یعنی فضای داخل شکم که اندام‌هایی مانند روده‌ها، معده و کبد را در بر می‌گیرد. شیمی‌درمانی داخل صفاقی در برخی سرطان‌های شکمی، به‌ویژه در موارد منتخب، ممکن است کاربرد داشته باشد.

7) تزریق اینتراتکال

در شرایط خاص، دارو به مایع مغزی‌نخاعی تزریق می‌شود. این روش را تزریق اینتراتکال می‌گویند و معمولاً زمانی به کار می‌رود که لازم باشد دارو به سیستم عصبی مرکزی برسد؛ مثلاً در برخی انواع سرطان خون یا درگیری‌های خاص.

8) استفاده موضعی

برخی داروهای ضدسرطان به شکل کرم یا پماد روی پوست استفاده می‌شوند. این روش بیشتر در بعضی ضایعات یا سرطان‌های سطحی پوست کاربرد دارد و با سایر روش‌های شیمی‌درمانی متفاوت است.

آیا همه بیماران شیمی‌درمانی را از طریق سرم دریافت می‌کنند؟

خیر. اگرچه تزریق وریدی یکی از رایج‌ترین روش‌هاست، اما برخی داروهای شیمی‌درمانی به‌صورت خوراکی، زیرجلدی، داخل عضله یا از روش‌های تخصصی‌تر تجویز می‌شوند. نوع دارو و شرایط بیمار تعیین می‌کند که کدام روش مناسب‌تر است.

توصیه‌های مهم تغذیه‌ای در طول شیمی‌درمانی

در طول شیمی‌درمانی، تغذیه مناسب نقش مهمی در حفظ انرژی بدن، کاهش عوارض درمان و کمک به بهبودی دارد. اگر پزشک محدودیت خاصی برای شما در نظر نگرفته باشد، بهتر است از یک رژیم غذایی متنوع، سبک و مقوی استفاده کنید و وعده‌های غذایی را در حجم کم اما به دفعات بیشتر مصرف کنید.

نوشیدن حداقل ۸ تا ۱۰ لیوان آب در روز به عملکرد بهتر کلیه‌ها و دفع مناسب داروها کمک می‌کند. در صورت بی‌اشتهایی، بهتر است به جای سه وعده سنگین، چند وعده کوچک در طول روز میل کنید. اگر دچار تهوع یا استفراغ هستید، غذاهای خشک و ساده مانند نان تست یا بیسکویت ساده ممکن است بهتر تحمل شوند. همچنین در صورت اسهال، مصرف مایعات و غذاهای سبک اهمیت زیادی دارد و در صورت یبوست، استفاده از مواد غذایی حاوی فیبر مانند میوه‌ها، سبزیجات و غلات کامل می‌تواند کمک‌کننده باشد.

دریافت کافی کالری و پروتئین نیز در دوران شیمی‌درمانی بسیار مهم است، زیرا به حفظ توده عضلانی، تقویت بدن و ترمیم بافت‌ها کمک می‌کند. غذاهایی مانند تخم‌مرغ، مرغ، ماهی، لبنیات پاستوریزه، حبوبات پخته و مغزها در صورت تحمل می‌توانند انتخاب‌های مناسبی باشند. همچنین بهتر است مصرف غذاهای بسیار شور، چرب یا پرادویه را محدود کنید تا دستگاه گوارش کمتر تحریک شود.

اصول تغذیه در دوران شیمی‌درمانی

در دوران شیمی‌درمانی هدف تغذیه این است که بدن انرژی و پروتئین کافی برای ترمیم داشته باشد و در عین حال تهوع، بی‌اشتهایی و ضعف کمتر شود. بهترین انتخاب‌ها معمولاً غذاهای سبک، کم‌چرب، زودهضم و در وعده‌های کوچک اما مکرر هستند. اگر اشتها کم است، کیفیت هر لقمه مهم‌تر از حجم غذاست.

روی پروتئین‌های زودهضم تمرکز کنید (مثل تخم‌مرغ، مرغ یا ماهی پخته، ماست/دوغ پاستوریزه، حبوبات خوب‌پخته در صورت تحمل، سوپ‌های مقوی). برای پیشگیری از کم‌آبی و کمک به تحمل درمان، در طول روز مایعات را جرعه‌جرعه مصرف کنید (آب، دمنوش‌های ملایم، سوپ رقیق، آبمیوه طبیعی رقیق‌شده در صورت تحمل).

نکته مهم: بعضی خوراکی‌ها می‌توانند با برخی داروها تداخل داشته باشند یا عوارض را بدتر کنند؛ برای مثال گریپ‌فروت (و گاهی فرآورده‌های آن) ممکن است با متابولیسم برخی داروهای ضدسرطان یا داروهای همراه تداخل داشته باشد. همچنین در صورت افت گلبول سفید، رعایت اصول ایمنی غذایی (پخت کامل، پرهیز از مواد خام و غیرپاستوریزه) ضروری است.

در صورت تهوع، اسهال یا یبوست در دوران شیمی‌درمانی چه بخوریم؟

در طول شیمی‌درمانی، برخی عوارض گوارشی مانند تهوع، اسهال یا یبوست ممکن است باعث کاهش اشتها و ضعف بدن شوند. انتخاب درست غذا در این شرایط می‌تواند به کاهش علائم، جلوگیری از کم‌آبی و حفظ انرژی بدن کمک کند. با این حال، اگر علائم شدید یا طولانی‌مدت باشند، باید حتماً با پزشک یا تیم درمان مشورت شود.

در صورت تهوع چه بخوریم؟

اگر بعد از شیمی‌درمانی دچار تهوع هستید، بهتر است غذاهای سبک، ساده و کم‌چرب را در حجم کم و دفعات بیشتر مصرف کنید. غذاهای خشک مانند نان تست، بیسکویت ساده، کراکر، برنج ساده، سیب‌زمینی آب‌پز و سوپ رقیق معمولاً بهتر تحمل می‌شوند. نوشیدن مایعات به‌صورت جرعه‌جرعه نیز می‌تواند کمک‌کننده باشد. در برخی بیماران، مصرف مقدار کمی زنجبیل یا دمنوش‌های ملایم هم مفید است.

بهتر است پرهیز شود از:

• غذاهای چرب و سرخ‌کردنی
• خوراکی‌های پرادویه
• وعده‌های حجیم
• بوهای تند و آزاردهنده هنگام غذا خوردن

در صورت اسهال چه بخوریم؟

در صورت اسهال، مهم‌ترین نکته جبران آب و املاح از دست‌رفته و انتخاب غذاهای سبک و کم‌تحریک است. غذاهایی مانند برنج کته، موز، سیب پخته، نان تست، سیب‌زمینی آب‌پز، سوپ ساده و ماست پاستوریزه در صورت تحمل می‌توانند انتخاب مناسبی باشند. نوشیدن آب، دوغ کم‌نمک پاستوریزه یا محلول‌های جبران‌کننده مایعات نیز ممکن است مفید باشد.

بهتر است پرهیز شود از:

• غذاهای چرب و سنگین
• غذاهای پرادویه
• نوشابه و نوشیدنی‌های خیلی شیرین
• لبنیات در صورت تشدید اسهال
• میوه‌ها و سبزیجات خام در صورت تحمل پایین

در صورت یبوست چه بخوریم؟

یبوست در بعضی بیماران ممکن است به دلیل کاهش تحرک، کم‌آبی، برخی داروها یا تغییر رژیم غذایی ایجاد شود. در این شرایط، مصرف مایعات کافی و غذاهای حاوی فیبر می‌تواند کمک‌کننده باشد. میوه‌هایی مانند آلو، گلابی، کیوی و انجیر، سبزیجات پخته، سوپ سبزیجات، نان سبوس‌دار و غلات کامل در صورت تحمل مناسب هستند. کمی فعالیت بدنی سبک مانند راه رفتن کوتاه نیز می‌تواند به بهبود حرکات روده کمک کند.

بهتر است پرهیز شود از:

• کم‌نوشیدن آب
• مصرف زیاد غذاهای فرآوری‌شده
• مصرف طولانی غذاهای کم‌فیبر
• بی‌تحرکی طولانی‌مدت

نکته مهم

اگر تهوع شدید، اسهال مداوم، یبوست طولانی، استفراغ مکرر یا ناتوانی در خوردن و آشامیدن دارید، این علائم نباید نادیده گرفته شوند و لازم است با پزشک معالج تماس بگیرید.

مدت شیمی‌ درمانی و هر جلسه درمان چقدر طول می‌کشد؟

مدت شیمی‌ درمانی در هر بیمار یکسان نیست و به عواملی مانند نوع سرطان، مرحله بیماری، داروهای مورد استفاده، هدف درمان و وضعیت عمومی بیمار بستگی دارد. برنامه درمانی معمولاً به‌صورت دوره‌ای یا چرخه‌ای تنظیم می‌شود؛ یعنی بیمار در روزهای مشخص دارو را دریافت می‌کند و سپس مدتی برای استراحت و بازسازی بدن در نظر گرفته می‌شود.

تعداد جلسات شیمی‌درمانی ممکن است از چند نوبت تا چندین دوره درمانی متغیر باشد. در برخی بیماران، درمان در چند هفته انجام می‌شود و در برخی دیگر ممکن است چند ماه ادامه پیدا کند. فاصله بین جلسات نیز بر اساس نوع دارو و نظر پزشک تعیین می‌شود تا بدن فرصت کافی برای بهبود و تحمل بهتر درمان را داشته باشد.

مدت زمان هر جلسه شیمی‌درمانی نیز بسته به نوع دارو، روش تجویز و شرایط بیمار متفاوت است. بعضی جلسات ممکن است حدود ۳۰ دقیقه تا چند ساعت طول بکشند و در برخی موارد، بسته به پروتکل درمانی، زمان بیشتری نیاز باشد. همچنین بسیاری از درمان‌ها به‌صورت سرپایی انجام می‌شوند، اما در بعضی شرایط ممکن است بیمار به مراقبت بیشتر یا بستری کوتاه‌مدت نیاز داشته باشد.

پزشک متخصص پیش از شروع درمان، تعداد تقریبی جلسات، فاصله بین آن‌ها و مدت هر جلسه را بر اساس شرایط بیمار مشخص می‌کند. به همین دلیل، بهترین راه برای اطلاع دقیق از طول دوره درمان، مشورت با انکولوژیست یا تیم درمان است.

شیمی‌درمانی چگونه روی سلول‌های سرطانی اثر می‌گذارد؟

داروهای شیمی درمانی می‌توانند:

• تقسیم سلولی را معیوب کنند یا از آن جلوگیری کنند. این کاری است که داروهایی با سمیت سلولی انجام می‌دهند.
• منبع غذای سلول را هدف قرار دهند و اجازه ندهند هورمون‌ها و آنزیم‌های لازم به سلول سرطانی برسد.
• سلول‌های سرطانی را ترغیب به خودکشی کنند. در اصطلاح پزشکی به این امر خزان یاخته‌ای می‌گویند.
• جلوگیری از تشکیل و رشد مویرگ‌های تازه که وظیفه‌ی خون‌رسانی به غده‌ی سرطانی را به عهده دارند. البته تاثیرگذاری این روش در سال‌های اخیر مورد تردید قرار گرفته است.

برخی پژوهش‌ها ‌نشان داده است اگر به جای گرسنگی دادن به سلول سرطانی جلوی رسیدن خون به آن را بگیریم، ممکن است مقاومت آن را در مقابل درمان بالا برده و احتمال متاستاز را بیشتر کنیم. از طرف دیگر مطالعات بیشتر، دانشمندان را متقاعد کرده است که استفاده از همین روش‌ها ممکن است همچنان اثربخش باشد.
دانشمندان اظهار کرده‌اند که اگر پروتئین‌هایی را هدف قرار بدهیم که توسط سرطان گسترش داده شده‌اند، می‌توانیم خطر مقاومت در برابر درمان یا احتمال متاستاز را کاهش دهیم.

سوالاتی که باید از تیم پزشکی خود بپرسید

• چه نوعی از شیمی درمانی را به من توصیه می کنید؟ چرا؟
• اهداف شیمی درمانی چیست؟
• آیا شیمی درمانی تنها درمان سرطان من خواهد بود؟ اگر نه، آیا قبل، در طول یا بعد از دیگر درمان سرطان تجویز می شود؟
• چگونه شیمی درمانی را دریافت خواهم کرد، به صورت قرص یا تزریق وریدی؟ هر چند وقت یکبار؟ برای چه مدت؟
• اگر لازم باشد برای شیمی درمانی به مرکز شما مراجعه کنم، چه مدت طول می کشد تا درمان انجام شود؟ چند وقت یکبار نیاز به مراجعه به مرکز دارم؟
• اگر باید این دارو را در خانه مصرف کنم، آیا دستورالعمل خاصی در مورد نحوه نگهداری یا مصرف آن وجود دارد؟ اگر یک نوبت را فراموش کردم چه باید بکنم؟
• عوارض جانبی احتمالی این درمان در کوتاه مدت چیست؟
• آیا این درمان بر زندگی روزمره من تأثیر می گذارد؟ آیا می توانم کار کنم، ورزش کنم و فعالیت های معمول خود را انجام دهم؟
• آیا شیمی درمانی بر تغذیه من تأثیر می گذارد؟ اگر چنین است، چگونه می توانم در طول دوره درمان، از تغذیه مناسب برخوردار شوم؟
• اثرات بلندمدت احتمالی این درمان چیست؟
• در مورد عوارض جانبی که تجربه می کنم باید با چه کسی صحبت کنم؟
• آیا قبل، حین یا بعد از شیمی درمانی به آزمایش یا اسکن نیاز دارم؟
• آیا ممکن است دوز یا مدت شیمی درمانی من در طول زمان تغییر کند؟

چه زمانی بعد از شیمی‌درمانی باید فوراً با پزشک تماس بگیریم؟

در صورت بروز هر یک از علائم زیر، لازم است در اسرع وقت با پزشک یا مرکز درمانی تماس بگیرید:

• تب 38 درجه یا بالاتر
• لرز یا علائم عفونت
• تنگی نفس یا درد قفسه سینه
• خونریزی غیرعادی مانند خون‌دماغ شدید، خونریزی لثه یا وجود خون در ادرار و مدفوع
• کبودی گسترده یا ناگهانی
• استفراغ مکرر یا ناتوانی در نگه‌داشتن مایعات
• اسهال شدید
• ضعف شدید، گیجی یا کاهش هوشیاری
• درد شدید یا غیرعادی
• کم شدن حجم ادرار یا علائم کم‌آبی بدن

این علائم همیشه به معنای بروز عارضه شدید نیستند، اما در بیماران تحت شیمی‌درمانی باید جدی گرفته شوند.

جمع بندی 

سرطان یکی از بیماری های رایج در سر تا سر دنیا می باشد در بسیاری از سرطان‌ها، تشخیص زودهنگام و درمان به‌موقع می‌تواند شانس کنترل بیماری و بهبود نتایج درمان را افزایش دهد. در طول انجام شیمی درمانی گفت و گو با مشاور و پزشک معالج می تواند تاثیر بسزایی در روحیه و کمک به بهبودی حال شما داشته باشد. کلینیک کانسر پردیس شیراز با کادر مجرب و با دستگاه های مدرن و مجهز، راه را برای شما عزیزان آسان کرده است و در محیطی آرام در کنار شما خواهد بود. در صورتی که پزشک متخصص شما، راه درمان سرطان شما را شیمی درمانی تشخیص داده است، می توانید با کلیک روی تصویر زیر، به راحتی از خدمات نوبت دهی آنلاین شیمی درمانی مرکز پردیس بهره مند شوید.

اگر در جستجوی بهترین دکتر پرتودرمانی در شیراز  و بهترین دکتر شیمی درمانی در شیراز هستید ما به شما انستیتو کانسر پردیس را معرفی می کنیم. در این مرکز کلیه خدمات درمانی مرتبط، با بهترین امکانات و تجهیزات توسط تیم پزشکان متخصص و نامی در جنوب کشور انجام می شود.

سوالات متداول

اگر درباره شیمی‌درمانی، عوارض درمان یا مراقبت‌های لازم سوال دارید، می‌توانید برای دریافت راهنمایی تخصصی با کلینیک پردیس تماس بگیرید.

کلینیک تشخیصی و درمانی سرطان پردیس (انستیتو کانسر پردیس) بزرگترین مرکز پزشکی تشخیص و درمان سرطان در جنوب کشور است که در زمینه های مختلف پیشگیری و درمان سرطان، دیابت، بیماری های قلبی و عروقی و … خدمت رسانی می کند. همچنین این مرکز به عنوان یکی از بهترین مراکز تصویر برداری شیراز، خدمات متنوعی از جمله سی تی اسکن کنسر، سونوگرافی، رادیولوژی، ماموگرافی و سنجش تراکم استخوان را ارائه میدهد. جهت مشاوره رایگان و کسب اطلاعات بیشتر می توانید از طریق شماره 07191003888 و  یا صفحه تماس با ما، با مجموعه درمانی پردیس در ارتباط باشید.